Poederchips in je haar

 
Chips worden zó microscopisch klein dat ze als een stofwolk over mensen kunnen worden uitgestrooid. Velen vrezen dat de opkomst van deze 'horrorchip' definitief het einde van de privacy betekent.
 
Poederchips zijn slechts 0,05 millimeter lang en breed. Om een idee te geven hoe groot dat is: dat is het formaat van een zandkorreltje. Het Japanse bedrijf Hitachi heeft het voor elkaar gekregen zo’n minuscuul chipje te maken. Dat is een prestatie van formaat: de poederchips zijn maar liefst 64 keer kleiner dan de kleinste RFID-chips die tot nu toe bestonden.

Dat piepkleine formaat heeft allerlei praktische voordelen en er lonken nieuwe toepassingen. Zulke poederchipjes kunnen bijvoorbeeld worden verwerkt in bankbiljetten en concertkaartjes. Zo kunnen ze niet vervalst worden. In dure sieraden - zelfs de meest verfijnde - kan een chipje worden ingebakken, waarmee deze sieraden altijd identificeerbaar zijn. Dat maakt diefstal een stuk onaantrekkelijker.

Het klinkt goed, maar er kan veel meer. Poederchips kunnen in theorie bijvoorbeeld over een menigte mensen worden gesprenkeld. De politie zou dat kunnen doen bij een massa relschoppende voetbalsupporters. De supporters, die niet ter plekke worden opgepakt, kunnen later worden teruggevonden als ze bijvoorbeeld door een detectiepoortje bij de metro lopen.

Of wat te denken van een spuitbus met poederchips? Als je wordt lastiggevallen door iemand, spray je wat chips over hem of haar heen. De politie kan die persoon dan later makkelijker terugvinden. Of nog even doorfantaseren... wat te denken van een automatisch spraysysteem bij de deuren van een tankstation? Bij een overval drukt een medewerker van het pompstation op een alarmknop en, zodra de overvaller naar buiten vlucht, krijgt hij een lading poederchips over zich heen.

Het is allemaal nog theorie, want voorlopig hebben die zandkorrelchipjes een antenne van minimaal vier millimeter nodig om hun signaaltje uit te kunnen zenden. Vier millimeter is niet veel, maar vergeleken bij de maat van de chip zelf, is het enorm groot. Dat is geen probleem als het gaat om het verwerken van poederchips in concertkaartjes of sieraden. Maar voor verstuiven is het nog wat te groot. Met de nadruk op 'nog'...

Er lijken talloze voordelen aan poederchips te zitten, maar uiteraard liggen er ook gevaren op de loer. Als bankbiljetten een chip krijgen, is het niet ondenkbaar dat een crimineel die met een speciaal leesapparaat langs je loopt, kan zien wat jij in je portemonnee hebt en of het dus de moeite waard is je zakken te rollen. “Klopt niet”,  zullen de banken zeggen. “Want wat de code op zo'n bankbiljet betekent, is alleen bij de banken bekend.” Maar banken riepen ook dat betalen met je pincode veilig is. Totdat pinpasfraude de simpelste zaak van de wereld bleek. 

Volgens sommigen is beveiliging tegen al die oprukkende chips dan ook noodzaak. Melanie Rieback, universitair docent Computer Systemen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, was de grondlegger van de RFID Guardian, een apparaatje dat gebruikers in staat stelt om de signalen van chips te blokkeren. Dat kan selectief, bijvoorbeeld op zo'n manier dat de chip in je paspoort wel gewoon werkt, maar chips in een plastic tasje van de supermarkt niet.

Is Rieback dan een tegenstander van al die RFID-chips? “Helemaal niet”, zegt ze. “Maar je moet je wel bewust zijn van de mogelijkheden rond RFID. De RFID Guardian is één ding waarmee mensen hun privacy kunnen beschermen, maar er zijn meer dingen nodig. Cryptografie bijvoorbeeld, zodat al die signalen versleuteld worden verzonden. En computersystemen moeten een betere architectuur krijgen om ze beter te beschermen tegen hackpogingen. Helemaal waterdicht krijg je het nooit, maar er zijn veel stappen te zetten om het veiliger te maken. RFID is gewoon handel en dat houd je niet tegen. Maar we moeten er wel voor zorgen dat de chip met fatsoen gebruikt wordt en dat de risico's zo klein mogelijk zijn.”

Rieback vindt dat ook het publiek op de hoogte moet zijn van het bestaan van RFID-chips. “Mensen hebben vaak nog helemaal niet in de gaten dat ze worden gebruikt. Bij de OV-chipkaart is dat wel duidelijk, maar veel mensen weten niet dat KLM bijvoorbeeld ook RFID-tags in bagagelabels stopt. KLM zegt daar niks over. Nou doet KLM daar niks oneerlijks mee, maar het zou goed zijn als het publiek gewoon weet dat ze worden gebruikt.” 



Bron:© Algemeen Dagblad, 12-04-2008. Auteur: Ferry Piekart