Drones: een ‘schone’ manier van doden?

Drones worden gemeengoed in oorlogvoering. Nederland gaat zijn eerste Predators aanschaffen, naast de al in actie zijnde verkenningsdrones. Maar hoe zit het met de ethiek van het doden op afstand en waartoe gaat het in de toekomst leiden?

Onlangs heeft Nederland zijn eerste drones ingezet in Somalië. Vooralsnog alleen om informatie in te winnen. De ScanEagle, een onbemand vliegtuigje, dat Nederland voor het eerst heeft gebruikt bij de Golf van Aden in Somalië, als onderdeel van de strijd tegen piraterij.

De ScanEagle is gebouwd door een dochteronderneming van vliegtuigbouwer Boeing. Naast het Nederlandse leger gebruiken onder meer Australië, Italië, Singapore en de VS deze ook. De drone heeft een spanwijdte van ruim 3 meter. Hij kan ruim 16 uur onafgebroken in de lucht blijven en heeft zowel een daglicht-, als een infraroodcamera. Dit is geen Predator of Reaper (drones die bombardementen uitvoeren). Bron: http://nos.nl/artikel/405145-nederlandse-drone-tegen-piraten.html

Unmanned Aerial Vehicles (UAV), in goed Nederlands: ‘onbemande vliegtuigen’, vlogen in voor het eerst in 1915. De in 1912 door Sperry uitgevonden autopilot was een belangrijke impuls voor de ontwikkeling van deze op afstand bedienbare vliegtuigen. Aanvankelijk werden ze vooral gebruikt als doel in de lucht om op te schieten. Eentje, de Queen Bee (1935), gaf de soort vermoedelijk haar bijnaam drone. ‘Dran’ is oud-Engels voor mannelijke honingbij, wat verbasterd werd tot drone.

KRO, Reporter international ( 29 maart 2012) over drones:


Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.

Bron: http://gemi.st/13993465

In bovenstaande video wordt aangegeven dat Nederland 4 drones wil gaan aanschaffen die zo nodig bewapend kunnen worden. De voorkeur gaat uit naar Reapers uit de VS.

Nederland bezit al verkenningsdrones die in Afghanistan zijn ingezet. De inzet van drones voor surveillance door bijvoorbeeld politieagenten is vooralsnog verboden door de EU, om de veiligheid van de civiele luchtvaart niet in gevaar te brengen. Maar vorig jaar presenteerde defensiebedrijf Thales, samen met 23 andere Europese defensiebedrijven een rapport, met het voorstel dit verbod op te heffen. De technische aspecten van het combineren van drones en civiele luchtvaart in een systeem zullen besproken worden op de World Radiocommunication Conference in 2012. De lobby om de EU regels aan te passen is ongetwijfeld in volle gang. Het leveren van technologie voor binnenlandse veiligheid is een grote groeimarkt voor de defensie-industrie.

Het Reformatorisch Dagblad schreef op 1 sept 2010 over civiele toepassingen in Nederland: onbemande toestellen worden niet alleen ingezet voor militaire doeleinden. Drones vinden ook hun weg in de civiele wereld.

Een aantal voorbeelden op een rij: Op verzoek van de gemeente Aalburg zette defensie tijdens de afgelopen jaarwisseling onbemande vliegtuigjes in boven het dorp Veen (NB). Het dorp was in het verleden regelmatig toneel van autobranden en rellen tijdens de viering van oud en nieuwjaar. De vliegtuigjes van het type Raven zonden tijdens hun vlucht beelden uit waarmee de politie het verloop van de festiviteiten en eventuele onregelmatigheden kon volgen.

Dezelfde Raven, qua grootte vergelijkbaar met een radiografisch bestuurbaar vliegtuigje, werd in april ingezet tijdens duinbranden in de gemeente Bergen. Met het onbemande vliegtuigje spoorde defensie brandhaarden op. Speciale warmtebeeldcamera’s registreerden temperatuurverschillen, waardoor de brandweer snel smeulende vuurtjes kon ontdekken en blussen.

In februari dit jaar zette de Amsterdamse politie een drone in bij de ontruiming van een aantal kraakpanden in de hoofdstad. De op afstand bestuurbare Air Robot, in feite niet meer dan een vliegende camera, hield dak en achterzijde van de kraakpanden in de gaten.

Eerder dit jaar testten een aantal politiekorpsen met succes de zogenaamde Cannachopper, een door de Nederlandse politie ontwikkelde onbemande minihelikopter. De Cannachopper is uitgerust met een warmtebeeldcamera, waarmee hennepkwekerijen kunnen worden opgespoord.

Bron: http://www.refdag.nl/achtergrond/techniek/omstreden_drone_steeds_vaker_ingezet_1_499503

Op dit moment zijn alleen Israel en de VS in staat om bewapende drones te bouwen. Maar in november tekende Frankrijk en Groot-Brittanië een contract met de defensiebedrijven Dassault en BAE Systems voor de ontwikkeling van een eigen gewapende drone, Telemos genaamd, welke kan worden uitgerust met lasergeleide bommen. De kosten worden op dit moment geschat op 1 miljard euro, gelijkelijk te verdelen over de twee landen, en de bouwtijd zou 5 jaar gaan bedragen.

De eerdere ontwikkeling van een onbewapende drone, de Watchkeeper, door het Franse Thales samen met het Israëlische Elbit, kende echter een kostenoverschrijding van 25% en oplevering is al meerdere malen uitgesteld. Toekomstige winsten lokken echter. Potentiële exporten naar niet-Navopartners vereisen eerst een versoepeling van het Missile Technology Control Regime, waar gewapende drones onder vallen. Daar kunnen we dus op wachten.

Inzet van Predators en Reapers

Geschat wordt dat boven de oorlogsgebieden van Irak en Afghanistan door de VS en Groot-Brittannië ongeveer 5000 gewapende en ongewapende drones zijn ingezet. Israel zet gewapende en ongewapende drones in boven Palestijns gebied.

Militairen en politici claimen, dat de aanvallen met gewapende drones heel nauwkeurig zijn, maar er vallen veel burgerslachtoffers. Wellicht is de techniek om doel te treffen nauwkeurig, maar op grond van doorgeseinde satellietbeelden bepalen of een doelwit een gewapende strijder of een boerenzoon is blijft mensenwerk.

In Afghanistan werden recent twee Amerikaanse soldaten gedood door een Predator drone omdat ze per vergissing voor Taliban werden aangezien.

Omdat volgens de Amerikanen Al Qaida zich inmiddels verplaatst naar Somalië, Jemen en Noord-Afrika is het niet verrassend dat inmiddels ook raketaanvallen met onbemande vliegtuigjes worden uitgevoerd in Somalië en Jemen. Voor verkenningsvluchten boven Somalië levert de VS ook vier onbemande drones aan Oeganda en Burundi, die met steun van de VS de islamitische troepen in Somalië bestrijden.

Overigens lijkt een groot deel van de Oegandese soldaten, die hun soldij niet ontvangen, hun wapens door te verkopen, waarna ze terecht komen bij de Somalische tegenstander. In Jemen werden volgens de minister van defensie alleen al in de eerste helft van juni meer dan 15 aanvallen met drones uitgevoerd.

Volgens een lokale leider, belast met hulp aan vluchtelingen, hebben al meer dan 40.000 mensen de provincie Abayan verlaten uit angst voor de drones aanvallen. “De Amerikanen veranderen Jemen in een tweede Pakistan” zo waarschuwde hij.

Bron: http://stopwapenhandel.org/node/1245

Enkele van de uniformbadges van militairen die met drones werken:

     

Een Amerikaanse piloot achter het controlepanel van Predator drones in Kandahar.

Foto: David Bathgate/Corbis

Over ethiek en het gebruik en de ontwikkeling van drones schrijft Noel Sharky:

De CIA heeft sinds 2004 meer dan 200 kinderen gedood buiten de ‘officiële’ oorlogsgebieden om. In Pakistan, Jemen en Somalië werden volgens het Bureau of Investigative Journalism met minstens 370 aanvallen tussen 451 en 1035 burgers vermoord.

Onder de regering Bush waren er 52 aanvallen, maar het aantal aanvallen met drones is onder de regering van Obama drastisch gestegen naar 280. Obama schept hiermee een precedent, de technologie wordt immers voor steeds meer landen beschikbaar.

In deze handel is veel geld te verdienen. Israëlische producenten  verdienen met de verkoop van drones aan Azië en Latijns Amerika. Amerika wilde in aanvang alleen onbemande vliegtuigen verkopen aan bondgenoten. Maar bedrijven als Northrop Grumman en General Atomics hebben inmiddels succesvol gelobbyd om te mogen verkopen aan Zuid Amerika en het Midden Oosten.  

India en Pakistan willen niet achterblijven. Rusland heeft bekend gemaakt de MiG Skat gevechtsdrone te hebben ontwikkeld. Deze hebben kruisraketten aan boord. Iran heeft in 2010 gewapende drones, Karrar genaamd, gedemonstreerd.

Het is waarschijnlijk China, dat de grootste commerciële potentie benut qua verkoop van gewapende drones. De “US-China Economic and Security Review Commission” liet meteen zwaar gemoed weten, dat China verschillende typen onbemande gevechtsvliegtuigen in de lucht had.

De “Washington Post” voegt er nog een schepje bovenop door ene Zhang Qiaoliang van “Chengdu Aircraft Design and Research Institute” te citeren:" de United States exporteert niet veel aanvalsdrones, laten wij het gat in de markt opvullen”.

We staan nog maar aan het begin van de ontwikkeling van onbemande gevechtsvliegtuigjes. Er schuilt veel gevaar in moorden op afstand door machines, het is een revolutionaire stap in de industriële revolutie van oorlogvoering. En dat zonder bloed aan de handen te krijgen.

De Amerikanen (link US military) zijn al sinds 2004 bezig met de inzet van robotten. BAE systems heeft het autonome gevechtsvliegtuig de Taranis ontwikkeld. Er zijn verschillende goede redenen (military) waarom zij de mens er tussenuit willen halen. Drones kunnen veel harder vliegen, hebben geen rekening te houden met g-kracht beperkingen. Drones kunnen makkelijk manoeuvreren. Ze zijn goedkoper, kosten minder dan mensen, in onderhoud.

In onderontwikkelde landen worden tegenwoordig drones ingezet, maar technisch meer vaardige landen kunnen tegenmaatregelen nemen (zoals storende satelliet frequenties) en drones neerhalen.

In de VS heeft men geoefend met de supersonische Phantom Ray en de X-47b zal in 2012 op gevecht vliegdekschepen in de Stille Oceaan verschijnen.  De Chinezen werken aan de Anjian (donker zwaard), een supersonisch op aftand bedienbaar gevechtsvliegtuig.

DARPA, Pentagons researchafdeling, heeft met het HTV-2 programma gewapende drones ontwikkeld die overal op de aarde binnen 60 minuten ter plaatse kunnen zijn. De Falcon drones vliegen met 20.921.5 kilometer per uur! De hypersonische drones van de toekomst zullen effectieve moordmachines zijn, die helaas niet kunnen discrimineren tussen burgers en soldaten.

Bron: http://www.guardian.co.uk/world/2012/aug/03/drone-race-factory-slaughter

Arts Rajaie Batniji schrijft in de Lancet over zijn bezoek aan Gaza:

Mijn kleine neef zei onlangs dat ze weer aan het spelen waren geweest met hun Atari, dat was zijn verklaring voor het feit dat de straat werd omgebouwd in een openbaar begrafenisterrein, met stoelen en tenten. Hij doelde op de onbemande gevechtsvliegtuigen, die de mensen in Gaza Zennana noemen, Arabisch voor het zoemende geluid dat ze maken.

Het Palestijnse Centrum voor Mensenrechten schat dat er minstens 800 mensen door drones zijn gedood,sinds 2006. Dit zijn vooral burgers, omstanders in de Gazastrook, de 41 kilometer lange strook aan de Middellandse Zee. 

Mensen in Gaza gebruiken het woord Zennana ook voor het zeuren dat vrouwen en meisjes kunnen doen. De drones zijn voor hen ook zoiets. Ze zijn inmiddels zo gewend aan de situatie, dat ze drones zien als vervelende zeurmachines, niet als traumatische gebeurtenissen. Dit heet “normaliseren van het abnormale”.

Ik bezocht de directeur van het Geestelijke Gezondheidszorgcentrum in Gaza, Ahmed Abu-Tawahina. Mensen in Gaza leven in voortdurende angst, over acute trauma’s spreek je dan niet meer. In Gaza reageert men niet meer “normaal” op geweld, zoals mensen dat in een veilig land zullen doen. Er is geen veiligheid in Gaza, geen stabiliteit, geen routine. Er is alleen tragedie.

Ik schrok enorm van het geweld in Gaza. Ik heb een rustig leven in Amerika, als professor in Stanford. Toen ik in maart 2012 in Gaza arriveerde, net voordat de Israelies militanten van de Jihad tot doel maakten, werd ik welkom geheten door liefdevolle grootouders die me thee en koekjes voorzetten. Maar ook zag ik dat er geen electriciteit was, nauwelijks water, zoemende drones en straalvliegtuigen in de lucht en ontploffende raketinslagen kwamen van links en rechts.

In Gaza zag ik hoe de Israelies, de internationale hulporganisaties en de conflicterende Palestijnse politieke partijen samen zorgen voor angst, afscheiding  en het verlies van waardigheid van het Palestijnse volk

Bron: http://www.lancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(12)61280-X/fulltext

Enkele details:

MQ-1B Predator/MQ-9 Reaper
Meest ingezette UAV’s in Afghanistan en Pakistan. Oorspronkelijk ontwikkeld voor verkennings- en spionagemissies. In 1995 in gebruik genomen door de U.S. Air Force. Voor het eerst ingezet in de jaren negentig, boven Bosnië en Kosovo. De Reaper is de sterk geëvolueerde opvolger van de Predator. Draagt tien keer zo veel wapenlast als zijn kleine broertje.

Producent: General Atomics Aeronautical Systems
Prijs: 4,5 miljoen dollar (Predator) / 10,5 miljoen dollar (Reaper)
Bewapening: tot 1351 kg, combinatie van lucht-grond­raketten en lasergestuurde bommen.
Aandrijving: Honeywell TPE331-10GD turbopropmotor
Afmetingen: 8,22/11 meter lang, 2,1/3,8 meter hoog, spanwijdte 14,84/20,1 meter
Bereik: 3704/5926 kilometer
Plafond: 7620/15.240 meter
Besturing: navigator en cameraoperator.

 MQ-9 Reaper

Sagem Sperwer
Ook Nederland heeft zijn eigen UAV’s. Bekendste is de Sperwer, door defensie sinds 2007 ingezet in Afghanistan. Gelanceerd vanaf een vrachtwagen vliegt het toestel een vooraf geprogrammeerde route. Verzamelt realtime videomateriaal. Is met name ingezet voor het opsporen van bermbommen.

Producent: Sagem
Prijs: 2,5 miljoen euro 
Bewapening: geen
Aandrijving: propellermotor
Afmetingen: 3,52 meter lang, 1,3 meter hoog, spanwijdte 4,2 meter
Bereik: 90 kilometer
Plafond: 3000 meter
Besturing: navigator en cameraoperator.

 Sperwer wordt gelanceerd

Boeing Phantom Ray
In twee jaar tijd ontwikkeld prototype van ultramoderne UAV, in mei dit jaar onthuld door vliegtuigbouwer Boeing. Gebouwd met ‘stealth’-technologie, waardoor nagenoeg onzichtbaar op de radar. Zoekt zelfstandig naar doelen, kan elektronisch verkeer op de grond stilleggen en kan in de lucht worden bijgetankt. De eerste testvlucht staat gepland in december.
Producent: Boeing Defense, Space & Security
Prijs: onbekend Bewapening: tot 2050 kg, bijvoorbeeld acht 250 ponds geleide bommen
Aandrijving: F404-GE-102D-straalmotor
Afmetingen: 10,9 meter lang, vleugelbreedte 15,2 meter
Bereik: 2400 kilometer
Plafond: 12.192 meter
Besturing: onbekend

 Phantom Ray
 

Bronnen:
http://nos.nl/artikel/405145-nederlandse-drone-tegen-piraten.html
http://www.refdag.nl/achtergrond/techniek/omstreden_drone_steeds_vaker_ingezet_1_499503
http://stopwapenhandel.org/node/1245
http://globalresearch.ca/index.php?context=va&aid=32412
http://www.guardian.co.uk/world/2012/aug/03/drone-race-factory-slaughter
http://www.lancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(12)61280-X/fulltext

Samengesteld door 't Vertalerscollectief