Nederlander wantrouwt zakelijke en bestuurlijke leiders
Perceptie van incompetentie en morele armoede




Edelman Trust Barometer 2013:
Groot wantrouwen in Nederlandse zakelijke en bestuurlijke leiders

Amsterdam, 21-01-2013,
Na een sterke daling in vertrouwen in 2011, hebben de Nederlandse overheid, het bedrijfsleven, de ngo’s en de media het vertrouwen van hun landgenoten niet terug weten te winnen in 2012. Volgens de respondenten (opinieleiders en het algemene publiek) van de 13e Edelman Trust Barometer hebben topbestuurders, vooral binnen het bedrijfsleven en de overheid, dit aan zichzelf te danken.

Wereldwijd is er een kloof waarneembaar tussen het vertrouwen dat men heeft in enerzijds het bedrijfsleven en de overheid en anderzijds de eerlijkheid van de bestuurders. Nergens in Europa is die kloof zo groot als in Nederland (44 procentpunten). Slechts 1 op de 10 Nederlanders (uit het algemene publiek) gelooft dat zakelijke leiders en overheidsfunctionarissen de waarheid vertellen wanneer ze geconfronteerd worden met een moeilijke kwestie. Minder dan 20 procent vertrouwt erop dat de zakelijke en bestuurlijke elite problemen oplost in sectoren die het moeilijk hebben.

Dat het vertrouwen in instellingen niet hersteld is, weerspiegelt de verdere democratisering van het gezag in Nederland. De Edelman Trust Barometer toont al een paar jaar op rij een verschuiving aan van de traditionele invloed van CEO's (slechts 26 procent vertrouwensscore onder opinieleiders) en ministers naar reguliere werknemers en 'mensen als ikzelf’. Deze nieuwe invloedrijken worden nu bijna twee keer geloofwaardiger bevonden dan de leiders binnen het bedrijfsleven en de overheid.

De resultaten van de Edelman Trust Barometer 2013 confronteert de Nederlandse zakelijke en bestuurlijke elite met een lastige uitdaging: hoe het vertrouwen terug te winnen? Annemieke Kievit, General Manager van Edelman Nederland: “Om het vertrouwen te herstellen, moeten, volgens de inzichten uit de Trust Barometer, CEO's en overheidsfunctionarissen in Nederland een nieuwe cultuur binnen hun organisaties bevorderen. Een cultuur die minder gericht is op traditionele hiërarchieën en waarden, maar meer op waarden als ‘inclusiviteit’, betrokkenheid, transparantie en (maatschappelijke) verantwoordelijkheid. Management moet open zijn tijdens de ontwikkeling van strategie en beleid, en - op zoek naar input en dialoog - meerdere stakeholders betrekken, zoals werknemers, betrokken consumenten, sociale activisten en academici.”

Overheid - incompetentie overheerst
In 2011 was het vertrouwen in de overheid sterk gedaald onder opinieleiders in Nederland (14 procentpunten van 75 tot 61 procent) als ook in andere ontwikkelde landen (gemiddeld 9 procentpunten). In de ontwikkelde markten is de overheid in het afgelopen jaar in staat geweest om het vertrouwen te herstellen (gemiddelde stijging van 13 procentpunten). In Nederland is het vertrouwen in de overheid echter blijven steken op 62 procent. In een jaar dat gekenmerkt wordt door de val van het kabinet, de zwalkende besluitvorming rondom de hypotheekaftrek en de zorgpremie, en door diverse fraude- en corruptiezaken, vertrouwt slechts 11 procent van het publiek erop dat bestuurlijke leiders competent genoeg zijn om maatschappelijke vraagstukken op te lossen. Maar 8 procent van de respondenten gaat ervan uit dat topfunctionarissen in Nederland ethische en morele beslissingen nemen.

Het bedrijfsleven - geen morele autoriteit
2012 stond wereldwijd in het teken van voorzichtig herstel van vertrouwen in het bedrijfsleven. In de ontwikkelde landen steeg onder opinieleiders het vertrouwen in het bedrijfsleven gezamenlijk met 16 procentpunten tot het hoogste niveau in vijf jaar (55 procent). Dit is 8 procentpunten hoger dan het vertrouwen in de overheid, waarmee het bedrijfsleven in het merendeel van de ontwikkelde markten in 2013 ‘the license to lead’ verdient. In Nederland ging het vertrouwen in het bedrijfsleven juist de andere kant op. Het daalde (onder opinieleiders) met 4 procentpunten van 65 tot 61 procent, waardoor het niet langer de leidende positie in Nederland inneemt. Hetzelfde geldt voor het vertrouwen in alle elf bedrijfssectoren die door Edelman zijn onderzocht; sinds 2009 zet in Nederland een dalende lijn van vertrouwen zich voort binnen alle sectoren.

Sectoren - banken bereiken nieuw dieptepunt
Het bankwezen vertoont in Nederland de sterkste daling: sinds 2006 is het vertrouwen in deze sector onder opinieleiders in Nederland met 41 procentpunten gedaald, van 72 procent naar 31 procent dit jaar. Deze terugval in vertrouwen is een van de sterkste dalingen in die periode wereldwijd. Vragend naar de oorzaak van bankgerelateerde schandalen gaf 84 procent (opinieleiders) interne, morele redenen aan: een cultuur gedreven door bonussen (56 procent) en corruptie (18 procent). Slechts 5 procent weet de terugval in vertrouwen aan veranderingen in de economie of gebrek aan regelgeving. De respondenten vinden overigens dat deze praktijken voorkomen bij alle bedrijven; slechts 30 procent ziet ze als uniek voor de banksector. Net zoals binnen de overheid, wordt binnen het bedrijfsleven de zakelijke top als het minst betrouwbaar beschouwd. Slechts 11 procent van de respondenten in Nederland vertrouwt erop dat zakelijke leiders ethische en morele beslissingen nemen.


Lees verder over banken, MKB (dat wel goed scoort), media en NGO's ed op:
http://newsroom.edelmanpr.nl/edelman-trust-barometer/trust-barometer-2013/