Graanprijzen bereiken kritische hoogte

 De prijzen van graan, maïs, soja en suiker zijn de afgelopen tijd tot een kritische hoogte gestegen. 

Global Research, 10 augustus 2012
De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO, United Nations Food and Agriculture Organization) maakte onlangs bekend dat de prijzen van voedsel in juli vergeleken met juni 2012 alleen al gemiddeld met 6,2% omhoog gingen. Vroeger dan normaal maakte de FAO de voedselindex bekend. In delen van de wereld leidt deze prijsstijging tot voedselschaarste.

De VN index voor voedselprijzen, de internationale graadmeter die de globale prijzen van tarwe, graan, zuivelproducten, vlees en suiker (in totaal 55 voedingsgrondstoffen) indexeert, staat op zijn hoogste niveau sinds 1990. De voedselindex is in juli omhoog gesprongen naar 213,15 punten.

Het zijn vooral de verhoogde prijzen van graan, mais, soja en suiker die hier debet aan zijn. De graan- en maisoogst in Amerika en de verwachte graanoogst in Rusland zijn beroerd. In de VS hebben droogte en extreem hoge temperaturen ervoor gezorgd dat de 50% van de maïsoogst tijdens de kritieke fasen van ontwikkeling van het gewas werd aangetast.

 Aangetast graan

De productieverwachting van graan in Rusland is laag, terwijl er wereldwijd meer vraag wordt verwacht vanuit de veehouderijsector. Grote regenval heeft de suikerrietoogst in Brazilië, de grootste exporteur van suikerriet, belemmerd. De index van graan staat zelfs hoger dan tijdens de voedselcrisis van 2008, toen overal op de wereld sociale onlusten uitbraken.

Het Amerikaanse departement van landbouw verwacht in de nabije toekomst prijsinflatie voor vlees, gevogelte en alle melkproducten. Ook internationaal kan een domino-effect optreden, veehouders zijn immers afhankelijk zijn van het graan; vooral in Azië, waar de vraag naar vlees steeds meer toeneemt en de eigen voorraden klein zijn.

Colin Roche, spreekt namens internationale voedselorganisatie Oxfam Novib (oefenen druk uit op overheden en bedrijven om rekening te houden met de allerarmsten) en zegt dat miljoenen mensen in ontwikkelingslanden de klos zijn, omdat zij het grootste deel van hun huishoudbudget besteden aan voeding.

De voedselprijzen stijgen sinds 2008, niet alleen door natuurlijke oorzaken als droogte of aanhoudende regen, maar ook door de internationale speculatiemarkt. Grote beleggers van financiële instituten zoals banken, pensioenfondsen en vermogensbeheerders spelen een aanzienlijke rol in deze prijsstijgingen van voedselgrondstoffen.

Er zullen anders dan in 2007-2008, geen beperkende maatregelen worden genomen om de financiële markt te reguleren, zegt graananalist Abdolreza Abbassian aan Reuters.

Hoe werkt de speculatie met voedingsgrondstoffen? Boeren in bijvoorbeeld Kansas spreken bij hun bank prijszekerheid af over de eerstkomende  oogst van mais en sluiten een termijncontract af met de bank. Vroeger gebeurde dat met de meel- of veevoederfabrieken, via officiële termijnbeurzen als de Chicago Board of Trade.

De banken stoppen deze prijsafspraken, deze termijncontracten met de boeren bij hun totale pakket aan aandelen, termijncontracten en opties en leveren deze aan bij de internationale hedgefondsen, pensioenfondsen en zakenbanken. Deze financiële instituten willen de voedingsgrondstoffen helemaal niet hebben, maar willen winst maken met prijsstijgingen en –dalingen te voorspellen. Het lijkt veel op de handel in subprimes (risicovolle hypotheken), welke in 2007-2008 zorgde voor een crisis, waaruit de wereld nog steeds niet is geraakt.

Er werden na 2008 door toezichthouders en autoriteiten maatregelen genomen om de financiële termijnmarkt te reguleren. De institutionele beleggers kregen een nieuwe kans bij de mandjes indexfondsen, waarin prijzen van delfstoffen en voedingsgrondstoffen en hun op korte termijn verwachte prijsdalingen en stijgingen werden gestopt.

Het zijn vooral zakenbanken als Goldman Sachs Group Inc., Macquarie Group Ltd. en Credit Suisse Group AG, die deze producten ontwikkelen en zeggen dat deze trend zich alleen verder zal doorzetten. Ook particulieren kunnen tegenwoordig trouwens via ‘commodity exchange trading funds’ beleggen.

Door het nieuwsbericht over de gestegen voedselindexcijfers is een complete rally ontstaan bij de Chicago Board of Trade. Voedingsgrondstoffen worden in de tijd dat ze van het land komen tot de producent wel zes keer verhandeld. Er gaat vreselijk veel speculatieve cash in om en het werkt grote prijsschommelingen in de hand.

Het is vaak onzichtbaar voor de buitenwereld wie er precies geld verdient. De grote zakenbanken werken met over-the-counter indexruilcontracten (swaps op commodities).

 Een handelaar op de Chicago Board of Trade laat weten dat Goldman Sachs voorop loopt en er op gokt dat mais in november $ 9 zal kosten en soja $ 20. Bij de Rabobank geloven ze niet dat de gestegen maisprijzen door speculatie worden opgedreven, zegt Erin FitzPatrickdenkt, de beschadigde mais en verwachte lage oogstopbrengst is de oorzaak.

De droogtemeter monitor (US Drought Monitor) laat zien dat in de week van 7 augustus 2012 80 % van de VS droogte kent. Meteorologist Mark Svoboda noemt de cijfers: Iowa, 70%, tweemaal zo veel extreme droogte als normaal, Illinois 81 %, Missouri 94%.

Men vermoed dat in 2012 wereldwijd onder ander in Amerika, Australië, India, Canada en Rusland de opbrengsten van mais, tarwe, soja en rijst substantieel zullen dalen.

In Nederland pleitte Albert Jan Maat, voorzitter van landbouworganisatie LTO, afgelopen week voor het aanleggen van een graanvoorraad om in te spelen op de verwachte prijsstijgingen van onder meer tarwe, maïs en sojabonen.

Door Naomi Spencer 
Bron: http://globalresearch.ca/index.php?context=va&aid=32298

Vertaald door ‘t Vertalerscollectief