Yoiks van de Sami


De yoik is een unieke vorm van expressie onder de Sami  of Samen (die lang met het scheldwoord Lappen zijn aangesproken) in het noorden van Scandinavië. De liederen zijn niet zozeer beschrijvend als wel bedoeld om de essentie van het onderwerp waarover men zingt te vangen zoals het is. Het gaat niet óver iets maar het is dát. Zoals hieronder het lied ‘de wind’.

Drie Sami liederen met ieder hun eigen unieke sfeer.

Sofia Jannok zingt haar ‘Yoik van de wind’:



Bron: http://youtu.be/aPqKAuzo0tk

 

Máddji zingt ‘Iđitguovssu’ (Ochtendlicht)



Bron: http://youtu.be/eTVc0aX1lc8


‘Iđitguovssu’ door Ánne Máddji Heatta van haar album ‘Beyond’ (Sámi: ‘Dobbelis’).
Compositie:Thomas von Sonnenberg  

Tekst:

Iđitguovssus girdilit
Hávski lei go iđistit
Vilges dolggiid geigestit
Várrogasat salastit

Njukča, njuvččažan
Buokčal, ligge varan
Njukča, njuvččažan
Ovdal iđitroađi

Iđitguovssus girdilit
Hávski lei go iđistit
Jaskatvuođain savkalit
Nuorravuođain njávkalit

Njukča, njuvččažan
Buokčal, ligge varan
Njukča, njuvččažan
Ovdal iđitroađi

Riegádahte áibbašeami
Oktovuođa váillaheami

Njukča, njuvččažan
Buokčal, ligge varan
Njukča, njuvččažan
Ovdal iđitroađi

Engelse vertaling:

You flew in from the dawn
Such a sight when you came into view
You stretched your white wings
Careful embrace

Swan, my swan
Dive, heat my blood
Swan, my swan
Before dawn breaks

You flew in from the dawn
Such a sight when you came into view
You whispered softly
Youthful caress

Swan, my swan
Dive, heat my blood
Swan, my swan
Before dawn breaks

Bring out my yearning
The longing of the lonely

Swan, my swan
Dive, heat my blood
Swan, my swan
Before dawn breaks


Mari Boine zingt ‘Diamantta Spaillit’


 

Bron: http://youtu.be/uqmrzLlmhTY


Diámantta spáillit gezongen door Mari Boine
Tekst en muziek: Karen Anne Buljo en Svein Schultz

Tekst:  

Stuorra ruovde stálut leat ollen deike
si ruvget ja boltot ja boltot
ohcet min diamántta spáilliha
Stuorra ruovde stálut leat ollen deike
Čiekkát diamántta spáillit
Čiehkkát diamántta spállit
Čiehkkát čiehkkát ulddáid ellui

Engelse vertaling:

Big roaring beasts
skeletons of steel
have found their way
to our land
They are digging and digging
looking for our reindeer of diamond 

Big giant beasts
with greedy mouths
are here 

Run
to your sacred place
reindeer of diamond

Run
don’t let them find you