Ora et labora ~ bid en werk

 

‘U, die het ons zo gemakkelijk hebt gemaakt
in de wereld te werken,
terwijl dat niets oplevert,
bevrijd ons!
(…)
Laat ons zien hoe het werkelijk is.’
 

[Rumi, Masnavi 2:466-467]

                        Sufi afbeelding

Op school kregen we één uur per week ‘studieles’, met brochures over beroepskeuze mogelijkheden. Het is inmiddels meer dan dertig jaar geleden, en nog steeds ben ik er niet uit welk beroep nu eigenlijk het best bij me past. Een beroep scheen toen al belangrijker dan ontwikkeling, geld verdienen interessanter dan vrijheid en het verwerven van status en positie een onuitgesproken maar onbetwistbaar heilig doel. 

Een be-roep leek niets uit te hebben staan met welke innerlijke roep dan ook, en intuïtief begreep ik als veertienjarige in welk een afschuwelijke matrix van onderwijs, arbeid en geld de wereld gevangen was. Ik besloot er niet aan mee te doen. Dat laatste heb ik niet helemaal waar kunnen maken, al was het maar omdat verzet geen constructieve basis is voor succes, van welke aard dan ook. “Jaag geen roem na. Smeed geen plannen. Verlies jezelf niet in activiteiten. Denk niet dat je de wijsheid in pacht hebt. Omarm alles wat op je weg komt en mijd uitgestippelde paden. Omarm wat de hemel je toebedeelt, maar weet dat je niets bezit. Wees leeg. Volkomen leeg”. Deze wijsheden van Zhuang Zi behoorden helaas niet tot de reguliere canon van het toenmalige onderwijs, maar ieder mens draagt die universele wijsheid, diep verborgen in eigen hart, altijd bij zich.
“Waarom is er vandaag de dag geen mens die niet achter een goede reputatie aan gaat, waarbij hij zijn natuurlijke, ware aard verliest en uiteindelijk tot valsheid en hypocrisie wordt gewekt?”, aldus een 9e eeuwse taoïstische tekst, getiteld Wunengzi, vrij vertaald als ‘nietskunner’.(1) Hetzelfde boekje ligt een tipje op van de situatie in die tijd, die na lezing niet zo heel veel blijkt te verschillen van de huidige.
“Rond het jaar 730 kon een baron jaarlijks rekenen op de belastinginkomsten van driehonderd huishoudens; een prins werd onderhouden met het belastinggeld waar 10.000 huishoudens een jaar voor hadden gewerkt”.(2)

Is de huidige poging van Goldman Sachs om zichzelf tot Keizer van Europa te kronen slechts een uitvergrote herhaling van de geschiedenis waarbij de allianties tussen leden van de Rothschild-dynastie, de vrijmetselarij en top-politici (o.a. Papademus) alsmede de top van de Centrale Europese Bank (Draghi) elkaar de handen schudden? Onderwijl wordt getracht het onwetend gepeupel nog op een afstand te houden, maar het vulgus (Lat. Lett: ‘volk’) is bezig in hoog tempo uit de droom te ontwaken, en zelfs sommige grote media beginnen wakker te worden als het over geld gaat.(3)

Toch is het vaak oppassen geblazen wat er precies staat geschreven. Bijvoorbeeld dit krantenbericht van medio 2011: “De rijkdom in de wereld is vorig jaar krachtig hersteld met 8% tot een record van 121,8 biljoen dollar (ca. 75.000 miljard euro). Het aantal miljonairs is met ruim 12% omhoog gegaan”. Met andere woorden: de wereld is er gemiddeld per saldo 4% armer op geworden. Hoezo dan ‘krachtig hersteld’? Of lees ik het soms verkeerd? (4)
“Bijna 1 op de 100 huishoudens op de wereld is ‘dollarmiljonair’. De aarde telt inmiddels 12½ miljoen miljonairs”. Vermeldt het artikel nog dat “0,9% van de huishoudens 39% van het wereldwijde vermogen bezit”, inmiddels is het iedereen duidelijk dat het 0,9% tegenover 90% is, en dat het niet om “huishoudens” gaat maar om enkele zeer oude zogeheten “adellijke families”.

‘Teruggaan, dat is de dynamiek van de Tao’

[ Lao Zi, Daodejing, H:40]

Een ‘nietskunner’ ben ik altijd gebleven, ‘fakir’ en ‘derwisj’ (beide begrippen betekenen in het Arabisch letterlijk ‘niet-bestaande’), maar “niets” zat helaas in geen enkel vakkenpakket, daar viel “niets” aan te doen. Aan Nietzsche bleek ook al “nietsch” aan, zoals een latere leraar van mij dat op humoristische wijze wist te bevestigen. Een “voorbijganger” zijn wij allemaal, maar meestal zonder maar een ogenblik stil te staan bij de diepere implicaties en de spirituele mogelijkheden daarvan.(5)

De filosoof Michel Foucault herinnert ons er aan dat de moderne opvatting van economie gebaseerd is op basisveronderstellingen als ‘schaarste’ en ‘onbegrensde ontbering’ (tekort) alsmede op de kernbegrippen ‘productie’ en ‘kapitaal’. Wanneer het economische  wetenschappelijke denken wordt gefundeerd op onbediscussieerde grondslagen van ‘tekort’, ‘oneindige behoeften’ en ‘eeuwige schaarste’ dan vormt zij een vrijbrief voor meedogenloze plundering van de aarde. Waarvan acte.(6) De middeleeuwse economie was gebaseerd op ruilhandel en een feitelijke markt. Niet op concepten van ‘grote denkers’ over een “gierige aarde welke voor armoede en hongersnoden zorgt”.(7) Zieke geesten die niets begrijpen van liefde en overvloed; van de oneindige samenhang waarbinnen alles overvloeit van zichzelf. Hoe langer ik terugkijk op mijn zeer korte ‘loopbaan’ als academisch filosoof, hoe meer ik meen te begrijpen hoe de westerse filosofie de idee van afgescheidenheid nodig heeft om zelf überhaupt te kunnen bestaan. De filosofie heeft zichzelf daarmee in een diepe put geworpen, en met het huidige legioen aan reductionistische, materialistisch en atheïstisch ingestelde filosofen welke het merendeel der leerstoelen bekleedt, zijn we nog ver verwijderd van het gloren van een nieuwe filosofische dageraad. Niet enkel de Rothschilds dragen schuld, maar ook wijzelf, gestigmatiseerd door het teken van afgescheidenheid op ons voorhoofd.
“Wat je vooruitgang noemt is daarom niet meer dan het steeds weer binnenhalen van een leegte, altijd in de toekomst” (8), want het economisch denken en handelen is alleen maar een verlenging van ons zelfbeeld en gevoelsbeeld van ‘de wereld’. “Daarom zeg je: een mens kan in deze wereld niet leven zonder onvervulde verlangens” [i.e. principe van de oneindige behoefte bevrediging, dé basis van het economisch stelsel], “hij moet in deze beschaving voor zichzelf vechten, anders wordt hij verpletterd, in de grond gestampt”.(9) Het lijkt wel of we Thomas Hobbes horen uit diens Leviathan; “de mens is zijn medemens een wolf”. Een filosofisch traktaat dat model moest staan voor een realistisch ‘sociaal contract’ voor de 17e eeuwse maatschappelijke verhouding tussen de koning en diens onderdanen, maar dat mede de grondslag vormt van ons huidige bestel. Daar zijn we mooi op getrakteerd. Ideologieën, systemen, ‘contracten’; ze zijn en worden altijd bedacht door ‘knappe koppen’, meestal aangestuurd vanuit geheime loges waarvan de kern steevast uit leden van de beruchte familie-dynastiën bestaat. Ook Karl Marx werd gefinancierd om ‘zijn’ ideeën omtrent het proletariaat te formuleren en zat er zogezegd zelf warmpjes bij.

Door de ware toedracht van het geldsysteem ondoorzichtig te maken en verborgen te houden, - hoewel het scheppen van geld even eenvoudig is als het intypen van deze tekst, maar dan met getallen op een computerscherm -, maar vooral door van economie een ‘wetenschap’ te maken en het ongefundeerde axioma van de eeuwig noodzakelijke ‘vooruitgang’ met een wetenschappelijk aura van bezoldigde intelligentie te omhullen, schrijdt de mensheid steeds verder voort richting haar eigen ondergang. Om te schreien inderdaad, wanneer ons nog steeds wordt voorgehouden dat de armoede in de wereld een onoplosbaar probleem zou zijn, terwijl de dagelijkse sterfte van bijna 100.000 mensen, waarvan 40.000 kinderen, ten gevolge van ondervoeding, te weinig of vervuild drinkwater en permanente oorlogvoering in feite puur gewenst wordt door de global elite. De waarheid begint langzaamaan door te dringen, misschien omdat men vagelijk beseft zelf mogelijk het volgende slachtoffer te kunnen zijn.(10)
 
Omsluierd met rook, leugens en ‘axioma’s’ heeft de wereld decennnia lang als een willoos paard mee gehobbeld met de leuze “vooruitgang”, al sijpelde de onontkoombare waarheid uit z’n eigen mond. Tot het hem zelf zowat de nek om deed, op dat punt staan we nu. Afgebeuld, begint het paard zich z’n edele afkomst te realiseren en beseft op alle fronten belogen en bestolen te zijn. De jongste generatie trekpaarden beseft dat het scala aan studierichtingen hem knechten en bedriegen, en enkel de soepele smering van een economische motor dient, met aan de top de multinationale giganten van banken en olieindustrieën. Studierichtingen, met vaak de meest onmogelijke namen, zodat ook steeds vaker de nieuw aangekomen studenten zelf niet meer helemaal begrijpen wat en waarom ze nu eigenlijk studeren.

De juiste (levens)filosofie is echter altijd gestoeld op doorzichtigheid en eenvoud. “Teruggaan; dat is de dynamiek van de Tao” [Lao Zi, H:40] en met die houding kunnen de problemen worden gereduceerd in plaats van geproduceerd. (productie: ‘voortmaken’, ‘voortbewegen’, ‘vooruitgaan’, en maar voortjagen) De natuur zelf leert ons hoe tegennatuurlijk deze ongeschreven regel is. Krishnamurti: “Je bent verwikkeld in de strijd om het bestaan en je vecht om je aan te passen; je hebt het probleem van de uitbuiting in het leven geroepen.(11) Een uitspraak waarin duidelijk de nefaste uitwerking van evolutieleer en atheïsme op het menselijk bewustzijn doorklinkt. Elders zegt hij: “Angst is een gebrek aan evenwicht” […] “De grondoorzaak van het lijden komt uit het bewustzijn van het ‘zelf’, het ego – en handelen is denken en emotie. Als je daden, je gedachten, je gevoelens, hoe groots, edelmoedig of nobel ze ook mogen zijn, voortkomen uit zelfzucht uit het ego, leggen ze je altijd aan banden en in die gebondenheid, in die beperking ligt het lijden besloten”.(12)
"Daarom kun je maar beter niet willen glanzen als jade, maar liever dof blijven als gewone stenen”.(13) Het ego, dat enkel angst en tekort ziet en zelf de illusie van afgescheidenheid is, vormt het eerste en wezenlijke grondprobleem, en niet het een of ander economisch model.

Vooruitgang bestaat enkel in de toekomst

Om het besef van natuurlijke overvloed, spontane harmonie en gevoelens van eenheid en verbondenheid zoveel mogelijk uit het menselijk bewustzijn te weren, schiep de illuminaat zelfs huttenbelasting en legde zo dwangbetalingen op aan de inheemse negerbevolking welke duizenden jaren onafhankelijk en in harmonie hadden geleefd op de Afrikaanse steppen; dé manier om ieder volk te kunnen knechten. In de leus “vooruit!” klinkt voor een gevoelig oor reeds een gewelddadige geest door. “Vooruit” moet een (begrotings)tekort opvullen waarvan de belofte eeuwig in de toekomst bestaat, maar nooit in de realiteit van het nu vervuld wordt of kan worden. Ik ben opgegroeid met een staatsschuld en begrotingstekort, en nu ik al bijna oud ben geworden is het er nog altijd. “Stilstand is achteruitgang” vormt een variant op de hersenspoeling welke de mindcontrol programma’s binnen ‘hoge’ scholen, bedrijven en politiek nog dagelijks op voeren en waar hun slogans onafgebroken worden herhaald. Dat het universum zelf één grote spontane en harmonische beweging is (panta rhei), - echter zonder zelf iets te hoeven doen- , dat begrijpen de hoge heren van Nijenrode blijkbaar nog steeds niet.

Indien het leven als strijd wordt opgevat heb je, - zoals Krishnamurti terecht stelde, - het probleem van de uitbuiting in het leven geroepen. Uitbuiting wil in wezen zeggen dat je eenvoudigweg geen boodschap hebt aan de ander of het andere (i.e. de natuur, onze omgeving). Uitbuiting is de directe manifestatie van de egomaniacale mens. Daarom wordt het niet altijd opgemerkt dat hier een voorliggende oorzaak ligt voor het afdwalen van ons natuurlijke tempo. Alle dingen hebben hun eigen snelheid, of traagheid, afhankelijk vanuit welk tempo of vibratie je de zaak bekijkt. Aan iedere groei komt een einde, en alle groeiprocessen kennen hun natuurlijke begrenzing. Waarom leerde ik daarover nooit iets tijdens de economieles? Ironisch genoeg werd ons wel geleerd dat de economische conjunctuur (de op- en neergaande beweging tussen zeg maar goede tijden en slechte tijden) een tot in hoge mate natuurlijk en onontkoombaar gebeuren zou zijn. Toen besefte ik nog niet dat ik in een omgekeerde wereld leefde waarvan ook de docenten geen enkele weet hadden.  

Haast -  een economie van geweld 

‘Shadowfax, show us the meaning of haste’

[Gandalf ‘the white’, Lord of The Rings]

Shadowfax door John howe

De bewuste mens doet aan ‘onthaasting’, maar om werkelijk ‘buiten’ de haast te kunnen stappen, is enkel vertraging niet voldoende, sterker nog: haast heeft met snelheid niets van doen. Je kunt heel snel zijn zonder haast te hebben, maar je kunt ook tergend traag vooruitkomen terwijl je ongelofelijke haast hebt. Lao Zi stelde reeds: “Geduld is het enige dat nodig is”, waarmee hij op de fundamentele betekenis ervan wijst. Het is voor het ego dan ook een onmogelijkheid. Het ego is per definitie ongeduldig, haastig en zelfs ‘driftig’ van aard, voor zoverre het ego een ‘aard’ heeft. Tenslotte is ego een zelfgeschapen, door de conditionering bekrachtigde illusie, en uitsluitend werkzaam zolang we ons ermee identificeren of de les door laten lezen. Maar het ego heeft soms een heel krachtig stemmetje, en is zelfs te beschouwen als het ongeduld zelve in de gedaante van een constante projectie van onvervuld verlangen naar de toekomst.
In de Zhuang Zi worden een aantal richtlijnen opgesomd waarvan de eerste luidt: “doen door niets-doen”. Let wel; dit is de eerste van een aantal van de hoogste leefregels voor een succesvol leven. “Als een edel mens deze definities begrijpt […] dan is de mate waarin hij de vrijheid van alle schepsels bevordert waarlijk buitengewoon”.(14) Haast daarentegen is in hoge mate destructief, blind en onachtzaam. Haast vernauwt de blik, is rechtlijnig en star. Haast kan niet toegeeflijk zijn, is nooit soepel, want haast komt altijd “tijd tekort”, en wil van A naar B via de kortst mogelijke weg. Wijsheid echter, neemt stilletjes een omweg, en komt veilig aan. Haast is nauw verweven met ideeën als ‘rendement’, ‘efficiëncy’ en het behalen van ‘targets’, welke de onderliggende roofzuchtigheid en gewelddadigheid van een haastige (economische)geest duidelijk illustreren. Een wijs mens laat echter zelfs “het goud liggen in de bergen, de parels in de zee. [Hij] zoekt geen profijt in de handel, gaat niet om met rijke of adellijke lieden. Zo een mens verheugt zich niet wanneer hij lang leeft, en klaagt niet wanneer hij vroegtijdig komt te sterven. Hij acht succes geen reden voor faam, noch vindt hij armoede beschamend […] Zijn verworvenheid ligt in zijn verlicht besef dat de tienduizend dingen alle één huis delen, en dat leven en dood in wezen hetzelfde zijn”.(15)
Het is dan ook het leven opvatten als een “onophoudelijk gevecht tegen een onafwendbare dood” (Foucault) dat in z’n poging de wanhoop te ontvluchten de haast schept. “Geduld is de sleutel tot vreugde”, aldus Rumi.(16) En elders: “Geduld is de remedie voor pijn”.(17) “Geduld wordt bekroond met vertrouwen. Wie geen geduld heeft, heeft geen vertrouwen.(18) Een jachtige maatschappij is dus een bestel, geschoeid op wantrouwen jegens het leven zelf.

De ezel, je lijfelijke ziel,
is afgedwaald.
Bind haar vast.
Hoe lang loopt ze nog weg voor het eigenlijke werk?
Laat ze de last van geduld en dankbaarheid dragen,
of dat nu twintig, dertig of honderd jaar duurt.
 
[Rumi, Masnavi 2:729-730]


© Incompetentix, 2011. www.opklimmen-in-bewustzijn.nl

Noten:
 
*1) Wunengzi, 2010. vert. en van commentaar voorzien door Jan de Meyer, p.73
*2) Ibidem.
*3) http://www.youtube.com/watch?v=cpNlnpn0Jvk&feature=youtu.be naar aanleiding van een artikel in Le Monde
*4) Artikel in de PZC, mei 2011.
*5) “Wie niets meer verlangt voor zichzelf, zich enkel voorziet van de noodzakelijke levensbehoeften, tot innerlijke rust in denken en voelen komt, een zuiver en oprecht leven leidt, wordt een voorbijganger”. Zie Marcel Messing, Het huis op de rots gebouwd, 2010, p.227
*6) zie ook: John Perkins, Een economische huurmoordenaar,
*7) Michel Foucault, Les mots et les choses, 1966 Vert: De woorden en de dingen, een archeologie van de menswetenschappen.
*8) J. Krishnamurti, Wat is Waar? P.22
*9) Ibidem, p.23
*10) De mysterieuze Georgia Guidestones vermelden 10 fundamentele principes (‘guides’) voor een hervormde maatschappij in Engels, Spaans, Swahili, Hindi, Hebreeuws, Arabisch, Chinees en Russisch. Eén ‘guide’ stelt: ‘maintain humanity under 500 million people on earth, in perpetual balance with nature’. New World Order ideeën, zogezegd in eco-termen geformuleerd. (zie: David Icke, Human Race Get Off Your Knees, 2010, p.458)
Zie ook de dvd Worden Wij Wakker? interview met Marcel Messing, 2007, werkgroep wijwordenwakker.
*11) J.Krishnamurti, Op.cit. p.15
*12) Ibidem, p.14
*13) Lao Zi, Daodejing H:39
*14) Zhuang Zi, H:12-2
*15) Ibidem
*16) Rumi, Masnavi 1:2908
*17) Rumi, Masnavi 2:3146
*18) Rumi, Masnavi 2:600