Zeer dodelijk influenzavirus in laboratorium
Het debat hierover mag niet verstommen


Viroloog Ron Fouchier leidde het team van wetenschappers dat een van de meest gevaarlijke influenzavirussen ter wereld bewerkte tot een nog dodelijker variant.

 Ron Foucher

26 december 2011
Een jonge wetenschapper, Sander Herfst, klopt op een mooie dag in juli 2011 zenuwachtig aan bij het kantoor van zijn baas. “Je gelooft het nooit”, zegt hij tegen Ron Fouchier, viroloog in het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam. “Ik geloof dat we een H5N1 virusvariant (vogelgriep) hebben gecreëerd dat door de lucht overdraagbaar is”.

Dit nieuwtje werd kwam in juli 2011 naar buiten en zal menig viroloog de rillingen bezorgen. Het betekent dat het team van onderzoekers onder leiding van dokter Fouchier een van de meest gevaarlijke influenzavirussen heeft genomen en het nóg gevaarlijker heeft gemaakt. Door manipulatie is het besmettelijk en door de lucht overdraagbaar geworden.

De onderzoekers verbaasden zich over het feit dat het zo eenvoudig was geweest. Het bleek dat het aanbrengen van 5 mutaties genoeg was.

De ontdekking heeft ertoe geleid dat adviseurs van de Amerikaanse overheid, die het onderzoek hadden gefinancierd, aandrongen op geheimhouding. Het onderzoek mocht niet worden gepubliceerd (link not published in scientific journals) om eventueel misbruik door bijvoorbeeld terroristen te voorkomen. 
Artikel: Onderzoekers Erasmus MC accepteren censuur  



Bron:  http://www.youtube.com/watch?v=kISVDBkRa_w&feature=player_embedded

Een wetenschappelijk tijdschrift zal wel twee keer nadenken voor het na een negatief advies zal publiceren. Vooral specialisten in biologisch terrorisme zijn tegen de publicatie. "Wetenschap die bewust of onbewust gevaren veroorzaakt, moet niet gereproduceerd worden zodat de hele wereld kan meekijken,” zegt Dr. Thomas Inglesby in het Canadese dagblad ‘Global Toronto’.

Sommige experts zijn van mening dat wetenschappers hier een brug te ver zijn gegaan. Niet alleen de blauwdruk van het dodelijke virus kan bekend raken, ook het virus zelf kan om wat voor reden ook ontsnappen of worden gestolen.  Dr. Fouchier houdt nu nog sommige data achter, maar niet met plezier. Hij is van mening dat andere wetenschappers recht hebben op deze informatie.

Het natuurlijke A(H5N1)virus is op zich al gevaarlijk genoeg. De mortaliteit (dodelijkheid, de sterfte, aangegeven in relatie tot het totaal aantal individuen dat ziek wordt) van het A(H5N1)virus is meer dan 50%. Het vogelgriepvirus zal van nature niet gauw mensen besmetten. Wanneer ze toch ziek zijn geworden door deze vogelgriep, zullen ze andere mensen niet ziek kunnen maken.

Wanneer dit type vogelgriep besmettelijk wordt gemaakt, dan kan dit de meest dodelijke grieppandemie van de geschiedenis veroorzaken. Het experiment in Rotterdam heeft het virus getransformeerd tot een supervirus waarvan virologen nachtmerries krijgen.

Het onderzoekswerk werd gedaan op fretten. Fretten worden voor dit onderzoek als het beste soort proefdieren beschouwd.



Richard H. Ebright, chemieprofessor en biologische wapenexpert van Rutgers University, is van mening dat deze experimenten niet gedaan hadden moeten worden. Het gemuteerde virus kan als biologisch wapen worden ingezet. Dit soort virussen zijn honderden malen per ongeluk ontsnapt, in riolen bijvoorbeeld. Volgens hem zal het zeker gebeuren, de vraag is alleen wanneer. Dr. Ebright heeft veiligheidsmaatregelen beschreven die de kans op uitbraak verkleinen: onder andere het verkleinen van het aantal laboratoria en wetenschappers die in het bezit zijn van het virus.

Dr. Fouchier en andere professionals zijn van mening dat dit onderzoek gedaan moest worden. “Als wetenschappers het virus overdraagbaar kunnen maken via de lucht, dan had het in de natuur ook kunnen gebeuren,” meent Fouchier.

Nu men weet dat het H5N1virus circuleert tussen vogels en zoogdieren en door de lucht overdraagbaar kan worden, moeten wetenschappers de vogelgriep in de gaten blijven houden, vindt Fouchier. Hij heeft met zijn onderzoek wetenschappers die een paar jaar geleden nog niet geloofden in het overdraagbaar maken van H5N1 een lesje willen leren.

Virologen zijn het onderling niet eens. Richard J. Webby, viroloog van St. Jude Children’s Research Hospital in Memphis vond het onderzoek van Fouchier juist nuttig.

“Ik zou zijn onderzoeksresultaten bijzonder graag inzien,” zegt hij. Webby is in het bezit van een vrieskast vol vogelgriepvirussen uit de hele wereld. “Als ik zo een virus met bepaalde veranderingen zou ontdekken, dan zou ik kunnen kijken wat ik ertegen zou kunnen doen.” 

Volgens Fouchier zullen vogelgriepvirussen niet als biologische wapens kunnen worden ingezet, simpelweg omdat iedereen dan ziek zou worden.

“Je weet nooit wie het gemuteerde H5N1virus zou willen namaken”, zegt daarentegen Michael T. Osterholm, directeur van het ‘Center for Infectious Disease Research and Policy at the University of Minnesota’.

 Center for Infectious Disease Research

Het vogelgriepvirus A(H5N1) werd voor het eerst gediagnosticeerd in Hong Kong in 1997. De plaatselijke overheid liet meer dan een miljoen kippen afmaken. Het virus werd verspreid in andere delen van Azië en bereikte ook Europa en Afrika. Dat zorgde voor ongerustheid bij wetenschappers. Vogelgriep stak normaliter snel de kop op en doofde ook weer snel uit. Sinds 1997 zijn 600 mensen besmet geraakt en meer dan de helft van het aantal zieken is eraan gestorven.  

Dr. Donald A. Henderson, expert op het gebied van biologische veiligheid bij de universiteit van Pittsburgh, meldt dat de befaamde Spaanse griepepidemie in 1918 een mortaliteit kende van slechts 2%. Deze wereldwijde epidemie eiste naar schatting 20 tot 100 miljoen levens, een aantal dat het totale dodental van de Eerste Wereldoorlog ruimschoots overtrof. Het virus dat de Spaanse griep veroorzaakte was van het type H1N1.

Het H1N1virus vertoonde zich voor het eerst in maart 1918 op de militaire basis Fort Funston in Kansas en verspreidde zich van daaruit naar andere legerbases in de VS. Met het serieus op gang komen van de Amerikaanse troepenzendingen naar Europa, begon het zijn tocht over de aardbol.

 “Dit A(h5N1) type vogelgriep kent een mortaliteit van 50% of meer,” zegt Dr. Henderson. “Dat is een ultiem organisme voor de destructie van de wereldbevolking.”

Dr. Fouchier werkte voorheen vooral aan Aids. Toen de vogelgriep uitbrak gaf hij die studie op.

Het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam heeft een afgesloten laboratorium gebouwd, waar mensen in ruimtepakken werken in gefilterde lucht, waar voorzorgsmaatregelen zijn genomen tegen bacteriën en andere indringers. Fouchier heeft geruststellend toegegeven dat er sinds deze ontdekking nog meer veiligheidsmaatregelen zijn genomen.

De Nederlandse regering en de ‘Centers for Disease Control and Prevention’ uit Amerika en ‘National Institutes of Health’ keurden het laboratorium goed, het Erasmus MC kreeg een 7-jarig contract voor grieponderzoek.

Een Amerikaans adviespanel heeft aangeraden de manier waarop de mutatie van het vogelgriepvirus tot stand is gebracht niet openbaar te maken.

Fouchier heeft van tevoren op een publieke bijeenkomst wel gepraat over de manier waarop het virus opzettelijk in de luchtwegen van fretten werd gebracht. Wanneer de fretten ziek werden, werd de afscheiding uit hun neus ingebracht bij andere fretten. Dit proces werd enkele malen herhaald. Daarna werden de fretten in nabijgelegen kooien ook ziek, zonder dat zij opzettelijk werden besmet.

Terugkijkend op die dag in juli 2011, toen Sander Herfst het nieuws bracht aan Fouchier, dat het virus door de lucht overdraagbaar was geworden, zegt Fouchier: “We hadden beiden een biertje nodig om van de shock te bekomen.”

Toen gingen zij hun volgende stappen plannen. De resultaten moesten herhaald worden. Ze hadden te maken met een probleem: de fretten waren ‘op’. Nieuwe fretten werden besteld in Scandinavië. Sander Herfst nam vakantie en timede deze met de aankomst van de nieuwe lading fretten. Ze herhaalden het experiment. En weer bleek het A(H5N1)virus door de lucht overdraagbaar.
 

Door Denise Grady en Donald G. McNeil jr.

Bron: http://www.nytimes.com/2011/12/27/science/debate-persists-on-deadly-flu-made-airborne.html?pagewanted=2&_r=1&nl=todaysheadlines&emc=tha2

Vertaald door ‘t Vertalerscollectief