Accountants definitief ontmaskerd

Inleiding redactie wijwordenwakker:
Wellicht heeft u afgelopen maandag de uitzending van Tegenlicht gezien met als titel ‘De Tax Free Tour’. Het was een duizelingwekkende reis langs belastingparadijzen met internationale belastingexperts en data-nauten aan het woord.
De uitzending laat zien hoe de grote corporaties gebruik maken van alle mogelijke methoden om maar geen belasting te betalen. Gevolg is dat wij, de burgers de schuldenlast en staatsrentes moeten ophoesten omdat de bedrijven met hun constructies er langs af fietsen.
Deze uitzending is alsnog te bekijken via:
http://tegenlicht.vpro.nl/afleveringen/2012-2013/tax-free-tour.html  Een aanrader!

Micha Kat schreef in 2010 met medewerking van Pieter Lakeman het boek ‘de boekhoudfraude’. Hieronder vindt u een artikel dat opnieuw illustreert hoe het grote geld zichzelf verrijkt en veiligstelt.

De Masterblenders
Fraude in Brazilië verzwegen om beursgang op te pempen 

Micha Kat, maart 2013,
Ter ere van de eerste handelsdag zal Michiel Herkemij, CEO van DE Masterblenders 1753, de openingsgong luiden waarmee de handel op de Europese markten van NYSE Euronext geopend wordt. Michiel Herkemij wordt vergezeld door premier Mark Rutte, Jan Bennink, voorzitter van de board of directors van DE Masterblenders 1753, Jan Michiel Hessels, voorzitter van de board of directors van NYSE Euronext en Cees Vermaas, CEO van NYSE Euronext Amsterdam.



Aldus een juichende tekst op de website van de ‘beurslieveling in wording’. Het werd een heel feest die negende juni 2012 en de media kregen er maar niet genoeg van. Maar de aanwezigheid van Mark Rutte was toch een red flag. En ja hoor: precies zes maanden later verlaat Herkemij het bedrijf door de achterdeur met de staart tussen de benen. SNS Securities verlaagt zijn koersdoel voor DE naar Euro 8,00 van 8,50 [komt van 9,50 bij introductie] en handhaaft zijn verkoop-advies. Het concern maakte maandag nabeurs bekend dat bestuursvoorzitter Herkemij het concern gaat verlaten en dat niet-uitvoerende bestuurder Bennink tijdelijk zijn verantwoordelijkheden zal overnemen. Het vertrek van Herkemij is volgens SNS-analist Richard Withagen een enorme verassing en creëert onzekerheid over de toekomstige leiding van het concern aldus een bericht van DowJones op 11 december. Waarom was de aanwezigheid van Rutte een red flag? We hebben eerder gezien (deel 1, blz. 223) dat frauderende bedrijven zich graag verschuilen achter zogeheten trophy excecutives: mensen -vaak vanuit de politiek- die de onderneming een schijn van betrouwbaarheid moeten geven. In ons land zagen we dat bij DSB Bank: achter de ‘façade’ van mensen als Gerrit Zalm, Frank de Grave, Robin Linschoten en Ed Nijpels kon de zwendel ongemerkt plaatsvinden. Ook DE zet een politicus in om dezelfde reden, de premier nog wel, weliswaar niet als bestuurder, maar wel als token. Het effect is identiek: als de beursgang wordt ‘geïdentificeerd’ met de premier van ons land, dan moet het wel goed zitten bij DE Masterblenders 1753. Nina Brink -natuurlijk- ging nog een stap verder op deze weg. Zij slaagde erin Nelson Mandela voor het karretje te spannen van haar geheel op fraude en bedrog gerichte onderneming WorldOnline die haar honderden miljoenen opleverde na een gemanipuleerde beursgang waarover decennia moest worden geprocedeerd. De hele operation achter DE Masterblenders ademde toch al een te hoog marketing- en spindoctorgehalte waarbij ook nog eens de ‘emotionele troef’ werd uitgespeeld van de ‘vaderlandse geschiedenis’ die werd vermengd met chauvinisme, romantiek en nostalgie tot een -in economische zin- uiterst giftige cocktail. Waarom het potsierlijke ’1753′ aan de naam toegevoegd? Bij Spyker Cars zagen we precies dezelfde marketing-trucs.

Nog meer red flags
Reeds enige weken na de opgepompte beursgang die bijna WorldOnline-achtige proporties had kwam de fraude aan het licht. De VEB schreef op 11 november 2012: wat op 3 juli begon met twijfels over de inbaarheid van nog openstaande rekeningen, blijkt een veelomvattend frauduleus spel van de Braziliaanse bestuurders te zijn geweest. In augustus -dus ruim na de op fraude gebaseerde beursgang- kwam DE zelf naar buiten met de ‘Braziliaanse kwestie’. We zien hier reeds direct de parallellen met de Xerox-zaak uit deel 1: ook die gigantische boekhoudfraude begon met het bekend maken van ‘onregelmatigheden’ in Latijns Amerika, in dat geval in Mexico (medio 2000; ook daar ging het om ‘oninbare schulden’). Eerder ging het Nederlandse beursfonds Ceteco ten onder aan fraude in Latijns Amerika (meerdere landen) waar volgens interne rapporten ‘de managers liever met hun Braziliaanse vriendinnen lagen te naaien dan de business te runnen’. Latijns Amerika is niet pluis. Er is een grote overeenkomst qua type fraude tussen DE en Ceteco: all out bedrog, falsificatie van stukken, verzonnen invoices, etc. etc. We zien dus in deze zaak de volgende cumulatie van red flags: zoeken van bescherming achter een top-politicus, geen product-driven maar een marketing-driven publiciteitscampagne (zoals Spyker) en ‘onregelmatigheden’ in Latijns Amerika. Daar zou nog aan kunnen worden toegevoegd het zoeken van ‘bescherming’ achter peperdure adviseurs van ‘onbesproken naam en faam’ zoals de bank RBS en de advocaten van De Brauw Blackstone Westbroek, Skadden Arps Slate Meagher & Flom en Allen & Overy die allemaal hun opgepompte rekeningen mochten indienen bij het bedrijf voor advisering rond verschillende aspecten van de beursgang. Het zal weinigen verbazen dat het onderzoek naar de fraude werd gedaan door een belangen verstrengelde partij: Allen & Overy te Amsterdam.

De fraude
Eind november werd bekend dat de VEB het interne rapport over de fraude van Allen & Overy mocht inzien. Aanvankelijk wilde DE het -dus reeds partijdige- onderzoek natuurlijk geheimhouden, een schande na de high profile beursgang vol van marketing-gimmicks onder ‘leiding’ van Mark Rutte. Na de bekendmaking van de fraude in augustus daalde de koers met 6%, 350 mio euro in beurswaarde. Op het eigen vermogen moest 90 miljoen Euro worden teruggenomen, ruim een kwart. De hele opstelling van DE in de zaak ademt arrogantie, wereldvreemdheid en zelfs agressie en de oekazes van de advocaten en adviseurs klinken er luid en duidelijk in door. Bij Spyker Cars zagen we dat ook: de onderneming is compleet advisory-driven en bestuurders lijken niets in de melk te brokkelen te hebben. Bij Spyker was overigens ook Allen & Overy het grote ‘brein’ achter de Nina Brink-achtige zelfverrijkings-operatie van Victor Muller -en van zichzelf uiteraard. Michiel Herkemij schreef de VEB in een brief in november dat niet zijn bedrijf, maar de VEB ‘schuldig is aan het waardeverlies van de aandeelhouders die zij zegt te vertegenwoordigen door haar disproportionele en niet op feiten gebaseerde reactie die onrust in de markt heeft veroorzaakt’. Ook meldde de CEO dat het bestuur pas op 3 juli -zes dagen voor de beursgang- op de hoogte is gebracht van de fraude door de financiële directeur in Brazilië. Hoe het dan mogelijk was dat de beursgang gewoon doorging zonder enige melding te maken van de fraude, daarover zei Herkemij natuurlijk niets. Dergelijke ‘inversies’ waarbij de ontdekkers van de fraude zelf de schuld krijgen van deze fraude -simpeler gezegd: kill the messenger- vormen tegenwoordig een standaard-reactie van bedrijven die worden geconfronteerd met share holder activists, klokkenluiders of lastige journalisten -voor zover die nog bestaan. Ze zijn ingegeven door advocaten en andere adviseurs. Puur beoordeeld op effectiviteit zijn deze reacties waarschijnlijk het beste wat een onderneming in trouble kan doen. Via de powerplay worden vele attackers afgeschut en/of teruggejaagd in hun hokken. Het is een van de verklaringen voor de daling van het aantal boekhoudschandalen vanaf 2006.

Brazilië is een van de niet-Europese out of home-markten van DE, zoals ze dat noemen, naast Australië en Thailand. Het bedrijf is er actief vanaf 1998 en heeft er twee kantoren, twee fabrieken alsmede talrijke verkoopkantoren en warenhuizen voor opslag. Aldus beschrijft de VEB de fraude op basis van het interne rapport van Allen & Overy. Het onderzoek, dat de codenaam ‘project Omega’ heeft meegekregen, legt een geraffineerde fraude bloot die zeker vijf jaar onder de vleugels van voormalig moederbedrijf Sara Lee heeft plaatsgevonden. Braziliaanse sleutelfunctionarissen, waaronder de CEO en de controller, gingen ver om het hoofdkantoor en de controlerende accountants om de tuin de leiden. De volgende feiten kwamen aan het licht:

*sham sales (deel 1, blz. 369): In 2009 vervoerden honderd vrachtwagens koffie vanuit de eigen warenhuizen naar een geheime locatie om voor de accountants te maskeren dat er veel minder koffie was verkocht dan in de boeken was opgenomen.

*fake discounting: Klanten kregen forse kortingen, maar deze waren niet terug te vinden in de uitgaande rekeningen. Aldus werd het gefactureerde bedrag opgeteld bij de omzet terwijl die bedragen dus niet 100% waren geïncasseerd. De verschillen werden omgetoverd tot vorderingen op de klanten, maar die vorderingen waren natuurlijk oninbaar. Aldus zou volgens onderzoekers van Ernst & Young 27 miljoen euro ten onrechte bij de omzet zijn opgeteld met als doel het veiligstellen van bonussen voor de top. Na 90 dagen veranderden deze ‘schijnvorderingen’ in ‘schijn-leniningen’ aan de afnemers. Nadat de vervaltermijnen in vele gevallen naar voren waren geschoven en/of de ‘leningen’ waren ‘opgeknipt’ in meerdere kleinere delen om ze aan de aandacht van de externe accountants van PwC te onttrekken, werden deze sham loans uiteindelijk ‘uit de boeken geschrapt’. Tot op dat moment echter werd aan PwC en het hoofdkantoor gemeld dat het reële leningen betrof die konden worden geïncasseerd. Deze praktijken doen sterk denken aan US Foodservice in de Ahold-fraude, zij het dat het daar niet op verkoopkortingen ging maar om inkoopkortingen. US Foodservice bedong enorme kortingen bij hun leveranciers -in vele gevallen waren deze kortingen gewoon verzonnen- die vervolgens in de boeken kwamen te staan als ‘nog te innen leverancierskortingen’. Dit zou bij dat bedrijf uiteindelijk oplopen tot bijna een miljard dollar waarmee het het grootste en meest agressieve deel was het hele Ahold-schandaal werd (deel 1, blz.104).

*accelerating: een van de meest voorkomende vormen van boekhoudfraude en verwant met sham sales. Contracten met (zeer) lange looptijden worden in een keer ingeboekt (deel 1, blz 366). In het geval van DE ging het om grote partijen koffie die over langere periodes moesten worden uitgeleverd. Uit het interne onderzoek bij DE kwam naar voren dat de accelerating meestal vloeiend overging in sham sales, daar vaak puur ‘anticiperend’ werd gefactureerd zonder onderliggende order van de afnemer. De omvang van de aldus gerealiseerde fraude was volgens het onderzoek 11 miljoen euro. Een sterk verwant type fraude is channel stuffing waarbij afnemers enorme voorraden krijgen opgedrongen tegen uitgestelde betalingstermijnen maar de orders wel compleet worden ingeboekt als gerealiseerde omzet (deel 1, blz. 54).

*quality manipulation: grote voorraden oude koffie werden in de boeken opgenomen als verse en nog goed te verkopen voorraden. Deze praktijken vonden sinds 2007 plaats. Variaties op dit type van fraude zijn talrijk; in deel 1 wordt de spare parts gambit beschreven van Sunbeam. Deze producent van elektrische huishoudelijke apparaten beschikten over een groot reservoir reserve-onderdelen. Deze werden verkocht (met een walk away-clausule) voor 11 miljoen dollar aan een afnemer.

PwC opnieuw onkwetsbaar
De VEB die voorgaat in de strijd van de gedupeerde aandeelhouders om genoegdoening richtte zijn pijlen in eerste instantie op de controlerende externe accountants van PwC en hoopte dat DE mee zou doen met het aansprakelijk stellen van deze big four-onderneming. Maar die hoop werd al snel (eind november 2012) de grond in geslagen. ‘Onbegrijpelijk’, noemde Errol Keyner van de VEB de weigerachtigheid van DE. ‘De accountants hebben niet even, maar wel vijf jaar zitten slapen.’ Wat PwC met name wordt verweten is dat het de handtekening heeft gezet onder het prospectus van de beursgang waarin niets was te vinden over de Braziliaanse fraude. Deze tekortkoming komt dus bovenop de controlefouten zelf. De VEB gaf aan zich te beraden op nadere stappen, eventueel ook tegen de onderneming zelf.

Door: Micha Kat op 28 maart, 2013

Bron: http://www.klokkenluideronline.is/artikel/22776/accountants-definitief-ontmaskerd#more-22776


Kijk ook:
KPMG (WOUTER BOS), ERNST & YOUNG (JAN PETER BALKENENDE), DELOITTE (JAN FRANSSEN) EN PWC ZIJN ZWAAR DE FOUT IN GEGAAN * BELIJK DE JDTV-FILMPJES OVER ERNST & YOUNG

EXTRA EN BREAKING: MICHA BESCHRIJFT DE BOEKHOUDFRAUDE DOOR PWC BIJ DE MASTERBLENDERS DAT NU VANUIT HET CORRUPTE MANAGEMENT IN DE UITVERKOOP GAAT TER ZELFVERRIJKING NA ENORME ZWENDEL

Micha zag het allemaal al tien jaar geleden. Bestel nu om hem te steunen het boek Boekhoudfraude!