Volg de geldstroom

Pas geleden mopperde ik op de televisiecommentatoren over de wereldwijde recessie. Ik herinnerde mij plots een scene uit de film All the President’s Men uit 1976 over het Watergate schandaal. Twee jonge journalisten onderzoeken de inbraak in het hoofdkantoor van de Democraten in het Watergate Hotel in Washington. Een FBI agent met de codenaam Deep Throat adviseert hen, “Follow the money. Always follow the money”, oftewel volg de geldstroom, volg altijd de stroom van het geld.

Dat deden ze. Door het speurwerk van de jonge journalisten Bob Woodward en Carl Bernstein werd vervolgens het grootste politieke schandaal in de jaren 70 van de twintigste eeuw openbaar gemaakt. Sinds die tijd lijkt het vak van onderzoeksjournalist te zijn uitgestorven. Zoals Bernstein 20 jaar na Watergate verklaarde, de media heeft het iedere week, iedere dag en ieder uur bij het verkeerde eind.

Vooral waar het de schuldencrises in Europa betreft. Telkens weer horen we alleen banaliteiten,"Griekenland gaf meer uit dat het verdiende," zeggen de experts "en nu moet het land zijn rekeningen betalen". Min of meer hetzelfde geldt voor Ierland, Portugal, Spanje, Italië... Van al deze landen wordt gezegd dat ze hun uitgaven niet onder controle hebben, dat ze enorm moeten bezuinigen om hun boekhouding op orde te krijgen. Dat ze voldoende maatregelen moeten nemen om hun enorme schuldenberg terug te brengen.

Maar deze bezuinigingen, deze maatregelen die tot soberheid dwingen, vertegenwoordigen politieke misdaden van een grotere omvang dan de inbraak in Watergate van destijds.  Mensen die alleen de mainstream pers volgen, die lang geleden is opgehouden met de stroom van het geld te volgen, weten dit niet.

De banken moeten weer gered worden

Als journalisten aandacht zouden besteden aan de raad van Deep Throat, zouden ze de volgende conclusie moeten trekken: de redding van banken met triljoenen dollars, die in 2008 is begonnen, is nooit geëindigd. Vandaag de dag gaat het door onder het mom van het inkopen van staatsobligaties. En de bezuinigingen – op pensioenen, scholing, welzijn en banen in de openbare sector – hebben een verwoestende invloed op de levens van miljoenen mensen. Terwijl het geld stroomt naar de banken, zo simpel is het.  

In het midden van het jaar 2011 hadden Duitse banken ongeveer 170 procent van hun totale actieve vermogen geleend aan de regeringen in Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje. Franse banken leenden 100 procent van hun kapitaal aan dezelfde regeringen. [1] Het percentage zou beduidend omhoog schieten wanneer Italië aan de vergelijking wordt toegevoegd. De VS heeft ondertussen $ 700 miljard geleend aan vijf van de meest wankele  economieën uit de eurozone.

Wanneer Griekenland failliet wordt verklaard zou een domino-effect kunnen optreden in Europa. Wanneer de schuld niet wordt terugbetaald aan de banken, hebben zij een miljarden verlies. Dat is de reden waarom de aandelen van Franse banken als BNP Paribas en Société Générale in de recente maanden in vrije val zijn geraakt. Dat is de reden waarom grote firma's, banken en hedgefondsen hun geld van de Europese banken hebben gehaald.

Kortom, we zijn heel dicht bij 'De globale financiële crisis: het vervolg, of Deel 2,' een ramp met enorme implicaties. Waar blijven de berichten door diepgravende onderzoeksjournalisten over de oorzaken? Waar blijven de verhalen over de ineenstorting van Lehman Investeringsbank in 2008 en hoe weinig er sindsdien is veranderd?

De omissie van een goede analyse maakt dat we herhaaldelijk worden blootgesteld aan debiele rapporten, die het volk verantwoordelijk stellen voor de hele warboel. Herinnert u zich de arme mensen in de VS die subprime hypotheken werden aangesmeerd en die daarna de schuld in de schoenen kregen geschoven? Het was de schuld van de arme mensen ziet u, in plaats van de banken, die als schunnige oplichters zeer winstgevende hypotheken sloten en doorverkochten aan investeerders. Hetzelfde gebeurde in Ierland, Spanje en Groot-Brittannië. Tegelijkertijd stuurden banken in Duitsland en Frankrijk hun verkopers naar regeringen en banken in andere delen van Europa om leningen aan te bieden. Nu kijken diezelfde banken in gruwel toe, terwijl hun leningen zuur dreigen te worden. Precies zoals het enkele jaren daarvoor ging in de VS met de vastgoed hypotheken.

Regeringen snellen toe om gammele banken met steunfondsen te redden. Daarom willen de Europese Centrale Bank, het IMF en de leiders van Europa zwakke staten als Griekenland, Ierland en Portugal met noodsteun redden. Ik zeg nog eens: volg de geldstroom. Wanneer regeringen die gebukt gaan onder schulden nieuwe leningen ontvangen, wordt dat geld onmiddellijk verplaatst naar de banken, als betalingen op leningen uit het verleden.

Een schrijver in de “ The Financial Times” merkt terecht op, "dat de hele toestand lijkt op een piramide- of Ponzi spel" waarin oorspronkelijke geldschieters met nieuwe leningen zijn terugbetaald[2]. Het verschil is dat de nieuwe leningen van openbare fondsen komen. Een andere manier om het te zeggen is dat het geld van het volk  privébanken moet redden.  Net zoals in de bankcrisis van 2008-2009, winsten zijn privé eigendom van de banken, verliezen moeten door het volk worden opgehoest. Is dat de vrije markt? Het is een goede deal voor losbandige bankiers.

De schaal waarop dit gebeurt is adembenemend. In juli publiceerde de “U.S. Government Accountability Office” een document waaruit blijkt dat tussen december 2007 en juli 2010 meer dan $16 triljoen aan steun werd overgemaakt aan banken in de VS en Europa [3]. Triljoenen dollars meer werden uitgegeven aan autobedrijven in de VS.  

In december 2010 schreef ik het artikel Global Slump. Ik gaf daarin de schatting dat de VS 21 triljoen dollars aan staatshulp zou uitgeven. Dat is anderhalf maal het bruto nationaal product [4]. Het is inmiddels duidelijk dat deze schatting aan de lage kant was.  

De regeringsschuld liep hiermee enorm op. Landen leenden door staatspapieren te kopen. Inmiddels betwijfelen sommige landen de capaciteit van regeringen om ze terug te kunnen betalen. Bijgevolg zijn de rente tarieven gestegen: Italië en Spanje kunnen lenen als ze meer dan vijf procent rente willen betalen. Ierland moet negen procent rente betalen; Portugal 11 procent; en voor Griekenland is het een nachtmerrieachtig 23 procent. Griekenland is inmiddels uitgesloten van de geldmarkt waar het korte termijn leningen betreft. Kortom, Griekenland is zowat failliet. Het is bijna zeker een kwestie van tijd.

Buitensporige rentetarieven zorgen ervoor dat de schuldencrises slechts erger zal worden. Bezuinigingen van regeringuitgaven en massaontslagen zorgen voor een verergering van de economische crisis. Het officiële werkloosheidspercentage in Ierland is boven de 14 procent (27 procent voor de jeugd) uitgestegen, terwijl het percentage werkelozen in Spanje 21 procent (45 procent voor jeugd) bedraagt. Ondertussen is Griekenland in een volslagen depressie geraakt, de komende jaren zal daar geen teken van herstel zijn.

Soberheid en Weerstand

In Griekenland lijkt geen einde te komen aan de bezuinigingen. In de gezondheidszorg moet twee miljard meer worden wegbezuinigd. 30.000 anen uit de openbare sector moeten verdwijnen. Ierland heeft 20 procent van de salarissen van verpleegsters en ambtenaren afgehaald. Kinderen en mensen die afhankelijk zijn van de bijstand krijgen ook minder geld. Overal worden de meest kwetsbaren opgeofferd zodat banken niet ten ondergaan.

Zelfs een enkele Centrale Bank moet die waarheid erkennen. Mervyn King, bestuurder van de Bank of England zei in mei tegen de Britse Parlementsleden,  "De prijs van deze financiële crisis wordt betaald door mensen die deze absoluut niet hebben veroorzaakt". Hij ging verder, "Nu de kosten betaald moeten worden, ben ik verrast dat het volk niet woedend is".

Natuurlijk is er veel geprotesteerd: stakingen, jeugd op de pleinen van de steden in Griekenland en Spanje, opstanden in Tunesië, Egypte en daarna een studentenopstand in Chili [5]. Maar in een groot deel van de wereld is de volkswoede verrassend klein geweest, tenminste tot dusverre. Gedeeltelijk verantwoordelijk daarvoor is de mediacultuur, die de slachtoffers de schuld geeft en het spoor van het geld niet volgt.

Dat is de reden waarom wij een radicale politieke economie nodig hebben. Een van de geheimen van het kapitalisme is namelijk, de manier waarop het processen van economische uitbuiting verborgen kan houden. Rijkdom verzamelt zich langs verborgen wegen die de meeste van ons niet kunnen zien. Om een economische analyse te kunnen maken is dus echt detectivewerk nodig. De vuile geheimen van kapitalisme moeten worden onthuld, de slavenhokken, kinderarbeid, de migranten die in fabriekjes, velden en op bouwplaatsen zwoegen om de fantastische rijkdom voor enkelen mogelijk te maken.

Wij hebben dezelfde kritische blik in Amerika nodig. We moeten laten zien, zoals een senior economische adviseur van de UBS bank het zei, dat wij te maken hebben met " crisis van het kapitalisme die slechts eenmaal in een generatie voorkomt" [6]. Die crisis heeft de misdaden tegen de onschuldigen opgevoerd. En er is een manier om deze misdaad te exposeren: Volg het geld. Volg altijd de stroom van het geld.



Door Prof. David McNally
Global Research, 23 september 2011 http://globalresearch.ca/index.php?context=va&aid=26737 

Noten:
1 See the charts assembled by Martin Wolf, “The Eurozone after Strauss-Kahn,” Financial Times, May 17, 2011.
2 Mario Blejer, “Europe is Running a Giant Ponzi Scheme,” Financial Times, May 5, 2011.
3 United States Government Accountability Office, Federal Reserve System: Opportunities Exist to Strengthen Policies and Processes for Managing Emergency Assistance, (July 2011), Table 8, p. 131. Important analysis of this report is provided by Petrino Dileo, “The $16 Trillion Bailout,” socialistworker.org, September 7, 2011.
4 David McNally, Global Slump: The Economics and Politics of Crisis and Resistance (Oakland: PM Press, 2011), pp. 2-3, 197n4.
5 See my previous blogs, “Night in Tunisia: Riots, Strikes and a Spreading Insurgency,” January 18, 2011, available at: davidmcnally.org/?cat=6; and “Mubarak's Folly: The Rising of Egypt's Workers,” February 11, 2011, available at: davidmcnally.org/?p=354. On the student protests in Chile, see Manuel Larrabure and Carlos Torchia, “'Our future is not for sale': The Chilean Student Movement Against Neoliberalism,” The Bullet, No. 542, September 6, 2011, available at: www.socialistproject.ca/bullet/542.php.
6 George Magnus, “Markets are Reacting to Crisis of Capitalism,” Financial Times, September 12, 2011





©2007 www.wijwordenwakker.org